fbpx

de kracht van

de aaha-methodiek

Soms zijn de AHAA-momenten de meest krachtige lessen die je leert. Je beleeft iets en de wereld lijkt als herboren met het inzicht wat je zojuist opgedaan hebt. Je komt zelf tot een ontdekking die je overtuiging kleur geeft. Waarschijnlijk ken jij ook wel dit soort momenten, in je persoonlijke leven of het moment dat het licht opeens aangaat bij je leerlingen en het kwartje valt.

door | jun 9, 2021 | S-O-S

De Cone of Experience

Door de jaren heen is er veel onderzoek gedaan naar leermethodes en welke lesmethode het meest productief is. De Amerikaanse onderwijzer Edgar Dale heeft in 1946 de Cone of Experience beschreven. Hierbij pleit hij voor een onderwijsmethode die niet alleen gebaseerd is op doceren, het lezen van de lesstof of het demonstreren van de lesstof. Hij meent juist dat door discussie, eigen ervaringen óf door het onderwijzen van anderen de lesstof sterker beklijft. Wanneer leerling weet dat hij of zij de rest van de klas iets uit moet leggen, dan verhoogd dat absoluut de oplettendheid om vervolgens het geleerde goed voor te kunnen dragen.

De basis van de AHAA-methodiek

Zoals het gezegde al zegt: Ervaring is de beste leermeester. Juist wanneer je zelf iets ervaart of zelf iets ontdekt hebt, dan beklijft dat het allerbeste. Dát is de basis van de AHAA-methodiek. Bij het toepassen van de AHAA-methodiek vertel je de leerlingen niet datgene wat jij bedacht hebt, maar je denkt na over een manier hoe je de leerlingen zélf kunt laten ontdekken dat het inderdaad zo werkt!

Juist door het ondervinden van bepaalde lessen, kunnen leerlingen de les overdenken en als docent of mentor help je de leerlingen die informatie te ordenen. Op die manier kunnen leerlingen actief hun standpunt vormen en het meteen praktisch toepassen in hun leven!

Tijdelijke actie!

Vraag nu gratis en vrijblijvend de eerste lesbrief van lespakket (un)Shakable aan en leer de leerlingen om standvastig te staan in het leven.

De betekenis van AHAA

Hoe fantastisch zou het zijn wanneer je AHAA-momenten nog meer in zou kunnen zetten binnen het onderwijs? AHAA staat voor:

1. actieve opdracht

Juist door een ervaring, een belevenis of een beeld beleeft de leerling een bepaald principe. Het is van belang dat je als docent op geen enkele manier de conclusie van de opdracht introduceert. Zo kun je de werkvorm beginnen zonder enige inleiding. ‘We gaan nu een spel doen. Tijdens h et spel is het de bedoeling dat je…’ of ‘We gaan nu een filmpje kijken, tijdens het filmpje krijg je een kijkopdracht mee. Namelijk…’ Vervolgens leg je de werkvorm verder uit.

Zo stuur je de leerlingen van te voren niet al een bepaalde richting op. Eigenlijk weten ze helemaal nog niet wat voor les ze gaan leren met deze opdracht. Door de vragen die je na de actieve opdracht stel komen ze zelf tot een bepaalde ontdekking. De werkvorm doen ze op deze manier onbevangen. Daarna is het tijd voor de volgende stap.

2. Herkennen

 Door open vragen te stellen daag je de leerlingen uit om de situatie te overdenken, zodat ze de levensles kunnen ontdekken die er verborgen ligt in de eerdere opdracht. Bovendien stel je ze in staat om op zichzelf te reflecteren.

Soms kun je de werkvorm nog een keer uitvoeren, zodat ze datgene wat ze ontdekt hebben meteen toe kunnen passen zodat ze zien dat dit werkt. Bijvoorbeeld een spel wat je expres inzet met weinig kaders, waarbij het in de soep loopt. In de nabespreking (als er al geen conflict tijdens het spel ontstaat) ontdekken leerlingen dat bepaalde kaders helpen het spel beter te kunnen spelen, met minder conflicten, risico’s of onduidelijkheid. 

3. Actief je mening vormen

Juist door de actieve opdracht, waarbij je de leerlingen helpt de informatie te rangschikken en te vertalen naar de praktijk van elke dag, help je de leerling om hun mening te vormen. Zo kunnen ze in de 3e stap van het AHAA model zelf of met elkaar de voor- en nadelen afwegen, waarbij ze actief nadenken over datgene wat belangrijk is, bepaalde gevolgen of risico’s. Op die manier vormen ze zelf een standpunt!

Zo is bijvoorbeeld het moment van mening vormen de reflectie op het spel wat eerst zonder en later met kaders gespeeld werd. Juist door met elkaar te bespreken wat er niet goed of beter ging komen ze tot de conclusie dat kaders juist duidelijkheid creëren en daarmee dus veiligheid en ruimte voor plezier in plaats van frustratie. Dan kop je de boodschap in: blijkbaar zijn kaders en regels nodig om veiligheid te creëren. Juist wanneer er een gezonde manier van grenzen zijn creëert dat de plek voor ruimte, duidelijkheid en plezier.

4. ACTIE

Vervolgens is het tijd voor actie. Nadat de leerlingen nagedacht hebben over hun mening, helpt het hen om sterker te staan op het moment dat het erop aan komt. Juist door het actief nadenken over de opties en dat uit te spreken of te verwerken in een opdracht worden er nieuwe neuropaden gevormd of versterkt, die vervolgens van nut kunnen zijn op het moment dat ze de geleerde kennis toe kunnen passen in de keuzes die ze maken of de gevoelens die ze ervaren.

Zo kun je bijvoorbeeld bespreken wat kaders en grenzen zijn die veiligheid bieden, in het leven of in je klas. Vervolgens kun je hierover met elkaar afspraken maken.

De betekenis van AHAA

Hoe fantastisch zou het zijn wanneer je AHAA-momenten nog meer in zou kunnen zetten binnen het onderwijs? AHAA staat voor:  

1. actieve opdracht

Juist door een ervaring, een belevenis of een beeld beleeft de leerling een bepaald principe. Het is van belang dat je als docent op geen enkele manier de conclusie van de opdracht introduceert. Zo kun je de werkvorm beginnen zonder enige inleiding. ‘We gaan nu een spel doen. Tijdens h et spel is het de bedoeling dat je…’ of ‘We gaan nu een filmpje kijken, tijdens het filmpje krijg je een kijkopdracht mee. Namelijk…’ Vervolgens leg je de werkvorm verder uit.

Zo stuur je de leerlingen van te voren niet al een bepaalde richting op. Eigenlijk weten ze helemaal nog niet wat voor les ze gaan leren met deze opdracht. Door de vragen die je na de actieve opdracht stel komen ze zelf tot een bepaalde ontdekking. De werkvorm doen ze op deze manier onbevangen. Daarna is het tijd voor de volgende stap.

2. Herkennen

 Door open vragen te stellen daag je de leerlingen uit om de situatie te overdenken, zodat ze de levensles kunnen ontdekken die er verborgen ligt in de eerdere opdracht. Bovendien stel je ze in staat om op zichzelf te reflecteren.

Soms kun je de werkvorm nog een keer uitvoeren, zodat ze datgene wat ze ontdekt hebben meteen toe kunnen passen zodat ze zien dat dit werkt. Bijvoorbeeld een spel wat je expres inzet met weinig kaders, waarbij het in de soep loopt. In de nabespreking (als er al geen conflict tijdens het spel ontstaat) ontdekken leerlingen dat bepaalde kaders helpen het spel beter te kunnen spelen, met minder conflicten, risico’s of onduidelijkheid.

3. Actief je mening vormen

Juist door de actieve opdracht, waarbij je de leerlingen helpt de informatie te rangschikken en te vertalen naar de praktijk van elke dag, help je de leerling om hun mening te vormen. Zo kunnen ze in de 3e stap van het AHAA model zelf of met elkaar de voor- en nadelen afwegen, waarbij ze actief nadenken over datgene wat belangrijk is, bepaalde gevolgen of risico’s. Op die manier vormen ze zelf een standpunt!

Zo is bijvoorbeeld het moment van mening vormen de reflectie op het spel wat eerst zonder en later met kaders gespeeld werd. Juist door met elkaar te bespreken wat er niet goed of beter ging komen ze tot de conclusie dat kaders juist duidelijkheid creëren en daarmee dus veiligheid en ruimte voor plezier in plaats van frustratie. Dan kop je de boodschap in: blijkbaar zijn kaders en regels nodig om veiligheid te creëren. Juist wanneer er een gezonde manier van grenzen zijn creëert dat de plek voor ruimte, duidelijkheid en plezier.

4. ACTIE

Vervolgens is het tijd voor actie. Nadat de leerlingen nagedacht hebben over hun mening, helpt het hen om sterker te staan op het moment dat het erop aan komt. Juist door het actief nadenken over de opties en dat uit te spreken of te verwerken in een opdracht worden er nieuwe neuropaden gevormd of versterkt, die vervolgens van nut kunnen zijn op het moment dat ze de geleerde kennis toe kunnen passen in de keuzes die ze maken of de gevoelens die ze ervaren.

Zo kun je bijvoorbeeld bespreken wat kaders en grenzen zijn die veiligheid bieden, in het leven of in je klas. Vervolgens kun je hierover met elkaar afspraken maken.

  lespakket (un)shakable

Als Creatieve Preventie zetten we de AHAA-methodiek en ervaringsdeskundigen in om leerlingen bepaalde inzichten te geven. Dit vormt ook de basis van ons lespakket (un)Shakable. Het lespakket bestaat uit 6 lessen en is gedifferentieerd in niveau (vmbo en havo/vwo) én in bovenbouw versus onderbouw.  De lessen geven jou als docent de tools in handen om op een impactvolle manier levensthema’s te bespreken die van grote betekenis kunnen zijn voor de leerlingen.

VRAAG NU DE EERSTE lesbrief van (un)Shakable GRATIS AAN

Wij als Creatieve Preventie geloven dat we samen verantwoordelijk zijn om tieners mentaal weerbaar te maken. Dat is de reden waarom wij in de afgelopen maanden lespakket (un)Shakable hebben ontwikkeld. Een lespakket met zes lesbrieven vol opdrachten, sociale interacties en inzichten. We stellen tijdelijk de eerste lesbrief gratis beschikbaar voor jou als docent.

× Waar kan ik je mee helpen?